Chuyện là bây giờ đội của mình khá đông. Tính cả mình nữa là 6 thành viên. Các thành viên thường xuyên trao đổi với nhau để đảm bảo mọi người cùng nắm rõ vấn đề. Các bất đồng cũng diễn ra nhiều hơn, có thể là khác biệt về quan điểm, người này nói một đằng nhưng người kia lại hiểu một nẻo, hoặc nói xong tưởng hiểu rồi nhưng làm lại không đúng ý.

Mỗi lần như vậy thực sự mệt mỏi. Mình tự hỏi liệu có cách nào để cải thiện điều đó không. Đây là vài quy tắc mà mình tự chiêm nghiệm được.

#1 Chúng ta đang ở chung một con thuyền

Chúng ta đang ở chung một con thuyền, và mọi người trên con thuyền phải cùng chèo một hướng thì con thuyền mới có thể tiến lên phía trước. Nếu như mỗi người chèo một hướng thì con thuyền nó sẽ cứ đi lòng vòng.

Trong một nhóm nếu như mỗi người đều có mục tiêu riêng và chỉ lo cho mục tiêu đó, nhóm không thể đi xa được.

Tuy nhiên không phải lúc nào mọi người cũng có thể đạt được sự đồng thuận. Ai cũng có cái lý của riêng mình. Thực sự mình cũng không có một giải pháp nào cho tất cả trường hợp cả. Phần lớn sẽ là chọn ra một hướng đi mà đã số cùng đồng ý, và đưa ra lý do để tất cả mọi người cùng đồng thuận. Việc của mình là giúp các thành viên loại những lựa chọn ngớ ngẩn hẳn, tìm ra hướng đi phù hợp với định hướng chung.

Vậy việc chúng ta ở đây, ở giữa những cãi vã này, là để hiểu. Không phải để đánh giá. Không phải để chối bỏ. Mà để hiểu. Hiểu vì người kia nghĩ gì. Hiểu vì sao nên làm như vậy.

Đó không phải là khoảnh khắc người ta đặt cái tôi của mình xuống để nuông chiều những mong cầu khác mình. Thay vào đó, là nhân cơ hội học cách để lắng nghe những sự khác biệt. Đồng thời tự hỏi, liệu những khác biệt đó có phù hợp với mình.

Nếu vừa vặn, chúng ta là đồng đội. Nếu có chút bức bối, ta tìm cách sửa lại như sửa một đôi giày hay chiếc áo cho vừa với thân ta. Là sửa giày cho vừa chân, chứ không ai gọt chân cho vừa giày.

Do đó, nếu không tìm thấy sự phù hợp, chúng ta chỉ đơn giản không cần đi cùng nhau nữa, thay vì trở thành kẻ thù rồi lên những toan tính hoặc tìm cách tấn công nhau khi bên còn lại tỏ ý không khuất phục.

#2 No data, no talk

Nếu ý kiến của mọi người đều có điểm hợp lý. Thì làm thế nào để chọn ra một hướng đi phù hợp nhất? Sếp mình nói rằng “No data, no talk”.

Bản thân mình trong các cuộc tranh luận của cần tự đưa ra dữ liệu của bản thân, hoặc xem dữ liệu từ người khác khi lắng nghe ý kiến của họ. Không có dữ liệu hay ít nhất là lập luận thuyết phục thì khoan hẵng cân nhắc tới lựa chọn đó. Mọi lý thuyết hay giả định đều cần được xác minh dựa vào thực tế. Khó có thể tin tưởng một ai đó nếu họ không có gì để chứng minh cả.

Nhưng thật khó để thu thập đủ dữ liệu ngay từ đầu để chứng minh cho lựa chọn của mình. Vì đôi khi đó chỉ là một ý tưởng, phải đôi khi phải thực sự bắt tay vào làm mới có thể chứng minh được. Trước đây nếu làm một mình thì mình sẽ tự làm để chứng minh cho họ ý tưởng của mình. Nhưng từ khi phải làm việc với nhiều đồng nghiệp hơn, mình không đủ sức để tự làm tất cả mọi thứ.

Vậy làm thế nào để mọi người có thể tin tưởng nhau khi làm việc? Dữ liệu. Tùy vào tình huống mà mình sẽ lựa chọn cách triển khai. Có thể là dựa vào dữ liệu quá khứ, hoặc theo dõi hiệu suất bằng cách triển khai giám sát và đo lường. Từ đó ta mới có cơ sở để đánh giá xem liệu lựa chọn đó có phải là lựa chọn phù hợp không.

Đương nhiên có những lúc mình không thể bắt buộc một ai đó phải tin mình, khi chính bản thân mình rất nhiều lúc cũng không thực sự tin vào chính mình. Thay vào đó, mình có thể hỏi người ta có muốn tin mình không, bởi vì mình đang chiến đấu cho những giá trị mà mình theo đuổi, đồng thời mình tin những giá trị đó phù hợp với họ.

#3 Mọi cảm xúc đều đáng trân trọng

Tự nhắc bản thân là phải có dữ liệu, có lý lẽ lập luận chặt chẽ. Nhưng sao mình luôn cảm thấy những cảm xúc này? Đôi khi cãi vã rồi mình mới chột dạ, tự hỏi liệu mình có đang lớn tiếng quá không?

Ngày nhỏ, mình sẽ là người đứng giữa chứng kiến những cuộc cãi nhau của bố và mẹ. Những lúc cãi vã như vậy, mình đã tự hỏi “Tại sao bố mẹ, hai người đáng lẽ phải thương yêu nhau nhất trên cuộc đời, lại vẫn có thể làm tổn thương nhau như vậy?”.

Mình nhớ rằng hồi đấy mình tự dặn bản thân rằng, sau này mình sẽ không để những điều như vậy xảy ra với những người xung quanh mình nữa. Trớ trêu thay, chính mình khi đi làm cũng đã lặp lại những điều đó. Sau này mình nhận ra, những lời nói nói hành động của mình, xuất phát từ sự mệt mỏi, bất lực khi mọi thứ không theo như ý mình.

Và điều đó hoàn toàn bình thường.

Một bên là lý lẽ còn bên kia là cảm xúc. Lý lẽ cần phải được chứng minh. Còn cảm xúc thì không. Cảm xúc là thứ cần được được cảm nhận.

Điều có thể cải thiện ở đây là không để những cảm xúc đó ảnh hưởng tiêu cực đến những người xung quanh. Không phải ai cũng có ngưỡng chịu đựng giống mình. Đôi khi suy nghĩ của mình đi từ trong tâm trí mình là một kiểu, vào tâm trí của đối phương sẽ là một kiểu khác. Một đứa nhân sự của mình đã khóc sau khi tham gia một buổi họp mà mình nghĩ rất bình thường như bao ngày. Và nhiều lần khác nữa mà mình đã để cảm xúc của mình làm tổn thương những người xung quanh.

Cảm xúc của mình và của mọi người sẽ luôn được chào đón. Chỉ là mình cần cố gắng nhẹ nhàng hơn, kiên nhẫn hơn một chút. Bởi vì khi nghĩ lại, mình nghĩ vẫn sẽ chọn lại những lựa chọn đó, chỉ là bớt đi những sự giận giữa, oán hờn hay trách móc.

Hoặc thi thoảng chửi nhau tí cho vui. Đừng quá trớn là được.

Nhưng sau tất cả, hãy chắc chắn là mình tin bản thân, tin vào hành trình mà mình chọn, tin vào những thứ mà mình đang kiến tạo, những giấc mơ mà mình đang đuổi theo.

Khi một người tin vào bản thân mình, họ đồng thời cũng mang theo một thứ năng lượng khiến cho người khác cảm thấy dễ dàng đặt lòng tin vào họ hơn.

Đơn giản là vì, không ai muốn lên một con thuyền không chắc chắn về nơi nó đến.